1. Uczniowie nie sprawiają wrażenia zawstydzonych. Nie trwają w nieustannej gotowości do sprostania każdemu zadaniu czy wygrania kolejnej rozgrywki. Sprawiają wrażenie osób pełnych szacunku dla siebie samych, świadomych swoich możliwości oraz wiedzących, że ich wartość jako istot ludzkich nie zależy od sukcesu lub pochwały. Siedzą wyprostowani. Czują się w klasie bezpiecznie, są odprężeni i całkowicie pochłonięci nauką.
2. Uczniowie z zaangażowaniem zajmują się pracą. Nie oznacza to jednak, że pracują gorączkowo, z niepokojem czy w napięciu. W klasie panuje umiarkowany gwar i ruch. Nie ma przestojów w nauce. Uczniowie nie zerkają na zegarki w oczekiwaniu na koniec lekcji, za to z widoczną przyjemnością i zainteresowaniem zajmują się pracą.
3. Uczniowie są samodzielni, kierują się wewnętrzną motywacją. Biorą odpowiedzialność za swoje poczynania. Dokonują samodzielnych wyborów, sami decydują, kiedy są gotowi do pracy i kiedy ją skończą. Nie trzeba wydawać im drobiazgowych poleceń. To tak, jakby każdy z nich mówił: Dbam oto, co do mnie należy. Potrafię dać sobie radę. Nie trzeba mi wszystkiego szczegółowo tłumaczyć.
4. Uczniowie dbają o dobre relacje z innymi, także z nauczycielem. Słuchają siebie nawzajem. Akceptują innych i czują się akceptowani. Okazują sobie nawzajem szacunek. Nie lekceważą innych i sami nie czują się odrzuceni. W sytuacjach konfliktowych uczniowie i nauczyciele dążą do znalezienia rozwiązania problemu. Atmosfera panująca w kasie sprzyja wyzwalaniu tego, co w każdym z uczniów najlepsze. Uczniowie chętnie ze sobą  współpracują, nie izolują się od grupy; nie rywalizują ze sobą.
5. Uczniowie uważni i czujni. Nie nudzą się, nie starają się tylko przetrwać dnia. Nie podchodzą do swoich zadań w sposób bezmyślny. Widać w nich skupienie i twórczy wysiłek. Uczniowie są świadomi swojego udziału w procesie wspólnego uczenia się i są wrażliwi na opinie i uczucia innych uczniów.

Czuwanie nad wyżej wymienionymi warunkami inspirującymi uczniów do nauki powinno być dla każdego nauczyciela celem nadrzędnym. Jeśli nauczyciel widzi, że atmosfera w klasie zmienia się na niekorzyść, musi sięgnąć do nowych metod nauczania. Jeżeli:

·        uczniowie wdają się w utarczki, obwiniają się nawzajem, tracą wiarę w siebie – obniża się poczucie własnej wartości wśród uczniów;

·        w klasie wyczuwa się apatię – słabnie zaangażowanie;

·        uczniowie stają się  bierni, wykonują tylko to co im się każe – słabnie samodzielność;

·        uczniowie złośliwie odnoszą się do siebie, niektórzy czują się odrzuceni – zanika poczucie wspólnoty;

·        uczniowie są nieuważni, znudzeni, udzielają bezmyślnych, powierzchownych odpowiedzi – słabnie świadome uczenie się.

Jak mobilizować uczniów? Jak zwiększać poczucie pewności siebie?, Jak uczyć współpracy? Jak uczyć samodzielnego myślenia?. Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w książce Merrill Harmin „Duch klasy” (Biblioteka Akademii SUS). Książka ta inspiruje i dostarcza nowej  energii nauczycielom poszukującym pomysłów na zmianę stylu pracy.  

Polecam. Danuta Gębala